Kleuter af

‘Mama, de Sint, de paasklokken en de tandenfee, zijn dat eigenlijk allemaal papa en mama?’ vraagt kleinzoon op een onbewaakt moment.

Hij wordt van de zomer negen, en heeft die verklaring al vaak van vriendjes gehoord. Maar tot nu toe vonden zijn onwankelbaar geloof en zijn levendige fantasie altijd weer een oplossing voor de opduikende problemen en ongerijmdheden.

‘Wat denk je zelf?’ antwoordt mijn dochter voor de zoveelste keer.

‘Dat het papa en mama zijn’, geeft kleinzoon ditmaal toe.

Maar als zijn mama het uiteindelijk bevestigt, stuikt opeens zijn wereld toch in elkaar. Hoe kan dat toch? Hij heeft er zolang in geloofd! Hij zag toch zelf dat de Sint zijn wortels en tekeningen meenam! De Sint was zelfs op bezoek geweest in de buurt. En er lagen toch echt eitjes in de tuin van oma! Beetje bij beetje dringt het besef tot hem door. Het voelt als een groot verlies. Met dikke tranen.

‘Ik wou dat ik weer kleuter was’, huilt hij. Een stuk betovering is voorgoed verdwenen en dat beseft hij haarscherp. Dat kan zelfs de troost van zijn mama niet helemaal goedmaken.

Een week later kan hij er rustig over praten. ‘Jullie legden die eitjes in de tuin, hè oma’, zegt hij.

Ik knik. ‘Weet je nog dat je het zo raar vond dat er dezelfde plakband op dat fluitje zat als die ik in mijn la heb liggen?’

Hij lacht samenzweerderig.

‘We doen gewoon verder, hè’, zeg ik. ‘We spelen samen het spel van Sinterklaas en Pasen. Dat is ook leuk. Ik leg nog elk jaar snoepjes in opa’s schoen en dat vindt hij nog altijd lief.’

Kleinzoon lacht. De verandering van rol opent nieuwe perspectieven. En cadeautjes krijgt hij net zo goed.

‘En niks verklappen aan je nichtje binnenkort!’ vraag ik hem.

‘Natuurlijk niet!’ belooft hij stellig.

Groot worden is een beetje verliezen en een beetje winnen. Er is geen weg terug.

Kolet

Alle eendjes

Onze kinderen houden van zingen en van piano spelen. Wij ook. Het houdt ons samen. We maken plezier als we kunnen musiceren of zingen. Onze kinderen kiezen er nu ook voor. We hebben het hen niet opgelegd. Maar ze waren baby’s toen mijn man met zijn gitaar ‘alle eendjes zwemmen in het water’ zong. Ze kropen naar hem toe en wilden meedoen. Met de paplepel meegegeven? Zoiets.

Soms komen er vrienden op bezoek en zingen we voor de maaltijd een danklied. Dat geeft een warm, verbonden gevoel. Voor ons is muziek een manier van leven. Muziek vormt een geheel met wie wij zijn. Ons leven wordt zachter, milder en draaglijker dankzij de muziek en de zang. Zingen helpt om terug op dezelfde golflengte te komen, zoals eendjes op de golfjes van het water.   

Ruth

Geen half leven

Een voor een druppelden de kinderen de Godly Play kring binnen.
Ik begroette hen, maar mijn gedachten waren op een andere plaats: bij iemand die de afgelopen nacht was weggevoerd naar het ziekenhuis. Een dappere man met een optimistische geest, een warm hart en een lichaam dat tien jaar lang gevochten had tegen kanker. Een gevecht dat de artsen nu verloren noemden.
‘Zijn jullie er klaar voor?’ vroeg ik ook aan mezelf.
Ik haalde het verhaal van het kerkelijk jaar, haalde diep adem en richtte al mijn aandacht op de ‘klok’ voor me, gevuld met houten blokjes in wit, rood, paars en groen.

Het Godly Play kerkelijk jaar vertelt het verhaal van Jezus, van de Kerk, van de seizoenen. De kinderen waren geboeid, en gingen enthousiast in op mijn vragen over welk blokje ze het mooist of belangrijkst vonden. Kerstmis, Pinksteren, de paarse tijden, de prachtige, groene, groeiende zondagen … iedereen schermde voor ‘zijn’ of ‘haar’ stukje tijd waar ze het meest van hielden. Niemand vermeldde de veertigdagentijd.
Daar kwam verandering in bij mijn volgende vraag. Of er een blokje was dat ze wilden weglaten, en toch alles houden wat we nodig hebben?
‘Dat daar’, wees een jongen zonder aarzelen. ‘Waar Jezus doodgaat aan het kruis.’
Ik knikte – wat begreep ik hem goed – en haalde het paarse blokje van de Goede Week weg.
‘Is het zo goed?’ vroeg ik.
Iedereen staarde naar de cirkel, waar dat ene kleine blokje verdwenen was.
‘Eigenlijk moet Pasen dan ook weg’, opperde een meisje. ‘Als Hij niet is doodgegaan, kan Hij ook niet verrijzen.’
Dat klonk logisch.
Pasen verdween uit de cirkel.
‘En die witte zondagen nà Pasen wanneer zijn vrienden hem blijven zien, moeten dan ook weg’, vervolgde een jongen. Daar gingen ze al.
‘Ja maar’, dacht een ander hardop, ‘Dan is Hemelvaart ook weg, en als Hij niet naar de hemel gaat – hoe kan Hij dan met Pinksteren zijn Geest sturen?’
‘Zal ik Pinksteren ook wegdoen?’
Dàt deed pijn. Het rode blokje was de favoriet geweest van veel kinderen. Maar hun gevoel voor logica haalde het. ‘Ja’, zeiden ze. Hop, daar ging Pinksteren.
Het bleef opnieuw even stil.
‘Moet Kerstmis dan ook niet weg?’ vroeg een meisje. ‘Als Hij niet gestorven is, kan Hij toch ook niet geboren zijn?’
Niemand kon dat ontkennen. Droevig keken de kinderen toe hoe dat geliefde kerstfeest, met de pakjes en de familie waarover we zonet gesproken hadden, uit de cirkel verdween. En natuurlijk hadden die blokjes paarse tijd om ons klaar te maken voor Kerstmis of Pasen dan ook geen enkel nut meer.

Alles wat overbleef waren een achttal groene blokjes aan de ene kant van de cirkel en een heleboel groene blokjes aan de andere kant.
Ik schoof ze naar elkaar toe.
‘Zo’, zei ik. ‘Nu zijn alleen nog die prachtige groene, groeiende zondagen over.’
‘Maar’, zei een jongen zacht, ‘Dat is maar een half leven.’
Het werd erg stil.

‘Misschien moeten we dat blokje met Jezus die sterft toch terugleggen’, zei iemand ten slotte aarzelend. Iedereen knikte.
En die vreselijke tijd van pijn, eenzaamheid, machteloosheid en zinloosheid ging terug de cirkel in. Als een anker lag hij daar – en pas dan konden alle andere tijden ook weer terugkomen.

Toen ik naar huis reed, dacht ik opnieuw aan die dappere man in het ziekenhuis – echtgenoot, vader, werknemer, patiënt, tuinliefhebber, vriend. Géén half leven. De cirkel is rond.

Katie
Meer info over Godly Play: http://www.godlyplayvlaanderen.be

Boompje

Ik blijf proberen! Mijn droom is om thuis te zijn alsof ik op vakantie ben. Ik wil even verwonderd kijken naar het maïsveld aan het einde van mijn straat als naar een alpenweide in Zwitserland. Er is een Frans lied dat gaat: ‘Auprès de mon arbre je vivais heureux, j’aurais jamais dû m’éloigner de mon arbre…

In onze tuin staan een paar prachtige bomen. In elk seizoen zijn ze anders. Er is zoveel te beleven dichtbij huis. Ieder moment dat ik me daarvan bewust word, oefen ik in aanwezigheid, in Zijn.

Ondertussen ploeter ik, maak ik eten, doe ik de was, ruim ik op,… Het ploeteren krijgt een andere kleur als je thuis op vakantie bent. Ik voel me minder opgejaagd en bezorgd. Tussendoor geniet ik van het spel van de kinderen.

Het klinkt misschien cliché maar ik voel me dankbaar. Om onze tuin. Om de kinderen. Om de manier waarop we contact kunnen houden met onze familie en vrienden, ook via telefoon en GSM. Ik blijf proberen! Jagen zit in mijn bloed. De ontdekking om thuis de vakantierust te zoeken en dit ieder moment is een klein wonder. Er gaat niet veel boven. Dichtbij mijn boom ben ik best tevreden.

Ruth

Adem

Ik loop met onze kinderen naast een beekje boordevol water. Het water stroomt en stroomt. Mijn hoofd zit boordevol gedachten. Ze stromen en stromen. Oefenen wil ik om middenin de stroom innerlijke vrede te zoeken. Ik kijk naar de kinderen. Ik adem en voel de wind. Ik denk aan de mensen van mijn werk en aan wat ik ga maken deze avond. Mijn schoenen zijn een beetje vuil geworden. Ik kijk opnieuw naar het water. Ik adem. Het leven is alledaags en wonderlijk tegelijk. Hij weet dat we gemaakt zijn uit het stof van de aarde.

Ruth

Porselein

Onze dochter zingt het lied van Yasmine: ‘als een winnaar…, porselein, behandel mij heel zacht…’ Ik ken de lyrics niet maar vind het toepasselijk. Voor haar. (Voor mij ook eigenlijk maar dit tussen haakjes.) Onze dochter kan op één minuut zo boos worden dat ze de tafel verlaat en naar boven rent terwijl ik aan het denken ben wat ik in hemelsnaam verkeerd heb gezegd. Even later komt ze dan boos terug beneden en vraagt excuses terwijl ik mijn hersenen pijnig waarvoor. Onze jongste dochter is soms een hulp. Ik vraag haar dan stilletjes waarom de oudste boos is en soms weet zij het wel. Oef! Nu kan ik ‘sorry’ zeggen, liefst ‘duizend keer sorry’.
Onze oudste is een zelfstandige en gevoelige meid. Ze werkt graag alleen en neemt graag verantwoordelijkheid op. Grenzen aanvaarden lukt beter als we duidelijke redenen aangeven waarom die grens belangrijk is. Eenmaal een afspraak gemaakt en de strijd voorbij, loopt het terug goed. Het blijft een hele uitdaging om ook bij gebrek aan tijd te neuriën: ‘…porselein, behandel mij heel zacht…’

Ruth

Ben je er?

Het is de moeite waard om gewoon te ZIJN en eens niet iets te DOEN. Ik vergeet dat alleen voortdurend. Ik meet mijn dag vaak af aan alles wat ik gedaan heb: twee wasmachines verwerkt, boodschappen gedaan, soep en middagmaal gekookt, met onze oudste een boek gelezen, …  Het is waar dat deze activiteiten hun waarde hebben en dat ze ten dienste staan van ons gezin. Het gaat om dienstbaarheid. Prima is het als ik me er goed bij voel. Moeilijker wordt het als ik het als prestaties zie en te weinig aandachtig ben voor de kinderen. Erger is het als ik gestresseerd ben en begin te mopperen of te roepen.

De zijnsmodus kan me helpen. Ik verkies een onopgeruimd, slordig huis als dat betekent dat ik wél vol aandacht en genegenheid kan aanwezig ZIJN bij onze kinderen en bij mijn liefste. Ik oefen door eenvoudige ademhalingsoefeningen, natuurwandelingen en liturgie met er te zijn. Door die geschenken aan mezelf te geven, kan ik er zijn voor anderen. Dit blijft een zoektocht die moeite kost maar de moeite waard is!

Ruth

De klokken

Op zaterdag is er zwemles in het zwembad van het naburige MPI. Mijn twee neefjes hebben na elkaar een half uurtje zwemles. De oudste van 4 gaat alleen, achter het gesloten gordijntje, terwijl mama wacht. In tussentijd ga ik met de jongste van 2,5, mijn petekind, spelen in het bos en de speeltuin net buiten het zwembad. Op bezoek gaan bij de kippen en ganzen is nog een brug te ver.

Na een half uur zijn de rollen omgekeerd: mama gaat het water in met de jongste en ik maak met de oudste van een wandeling, deze keer wel naar de kippen en ganzen. Net naast het kippenhok ontdekken we opeens drie openluchtmuziekinstrumenten: een houten xylofoon, een ijzeren xylofoon en drie grote triangels. Mijn neefje klopt er duchtig op los. Bij de triangels zegt hij plots: ‘Hé, dat klinkt als de kerk’. En inderdaad, ik hoor er ook kerkklokken in.

Hij blijft even stilstaan, maar loopt dan vrolijk verder richting de kippen. Soms hoeft kerk helemaal niet ver te zijn.

Els

Knusje

“Nog een knusje”, roept Jade van zeven, als ze ziet dat ik vertrekkensklaar sta. Ze wil ‘kusje’ zeggen, of ‘knuffel’, maar haar hersenen maken er ‘knusje’ van.

Niet veel later op de fiets bedenk ik dat het toch een mooi woord was, dat ‘knusje’.
Want betekent ‘knus’ niet in eerste plaats die plek waar je warm en gezellig ontvangen wordt met een knuffel of een kus?

Misschien is Jades ‘knusje’ wel de vertaling van dat moeilijke ‘Rijk Gods’. Een plek waar God aanwezig is, kan alleen maar een plaats zijn waar ruimte is voor een tedere knuffel of een kus, een gebaar waarin God voor ons even tastbaar is. En al staat ‘knusje’ niet in de Van Dale, God zou het zeker prima vinden.

Sylvie

Ratio

‘Godly Play’ staat er op onze familiekalender.

Wat is dat dan precies vraagt een vriendin, die op bezoek is. Ik probeer iets uit te leggen over bijbelverhalen, over verwondering, over materiaal, over het verhaal beleven zoals de kinderen het zelf aanvoelen,… Maar ik voel dat het moeilijk is om de essentie over te brengen.

De vriendin verwondert zich. Jij bent zo rationeel, hoe kan dat geloof in jullie gezin dan zo’n belangrijke rol spelen?

Alsof het zwart en wit is. Alsof je als rationeel denkend persoon geen ruimte meer hebt voor wat ons overstijgt en verbindt. Woorden om dat rationele aan iemand uit te leggen die heb ik met hopen, dat is makkelijk. Woorden om dat gelovige aspect uit te leggen, valt mij al een pak moeilijker.

Hoe eeuwenoude verhalen toch nog tot je kunnen spreken de dag van vandaag? Dat je je verbonden voelt met andere gelovigen? Dat je voelt dat er meer is? Ik krijg het maar moeilijk uitgelegd.

Misschien net daarom dat Godly Play een beetje voelt als thuiskomen.

Lies